Castreren van biggen onder plaatselijke verdoving

De Animal Sciences Group (ASG) gaat onderzoek doen naar het castreren van biggen onder plaatselijke verdoving. Het onderzoek bestaat uit een aantal onderdelen, zegt onderzoekster Ineke Eijck. "We gaan eerst een literatuurstudie doen. In Noorwegen is het onder verdoving castreren al verplicht sinds augustus 2002. We gaan bekijken hoe hun ervaringen daarmee zijn. Ook nemen we de ervaringen mee van twee biologische varkenshouders in Nederland die al onder verdoving castreren."
Daarna wordt onderzoek gedaan op het varkensproefbedrijf in Raalte, zegt Eijck. "We zoeken daarbij naar de beste methode om de verdoving toe te passen. We maken daarbij gebruik van het verdovingsmiddel lidocaïne. Algehele narcose is geen optie, want dat gebeurt met gas. Dat is gevaarlijk. Als blijkt dat castratie onder plaatselijke verdoving haalbaar is schrijven we een handleiding voor boeren."
Hierna wil de ASG de handleiding op 5 tot 7 biologische varkensbedrijven testen. Eijck: "De bedrijven castreren dan eerst een tijdje zoals ze altijd doen. Vervolgens passen ze de handleiding toe voor het verdoofd castreren. Dan kunnen we beoordelen of castratie onder verdoving haalbaar is voor de praktijk."
Mocht dat antwoord positief uitvallen dan pleit Eijck voor een vervolgonderzoek. "Dan willen we een praktijktest doen op gangbare varkensbedrijven. We gaan de handleiding eerste toetsen op biologische bedrijven omdat die sector heeft aangegeven al vanaf 2006 te willen stoppen met onverdoofd castreren van biggen. We willen het onderzoek daarom voor het einde van het jaar hebben afgerond."

De Werkgroep Alternatieven Castratie concludeerde begin dit jaar in haar rapport 'Beren op de weg' dat het castreren van biggen vanaf 2006 op vrijwillige basis onder verdoving moet gebeuren. Vanaf 2009 kan castratie worden beëindigd, vindt de werkgroep. In de werkgroep zitten LTO, slachterijen, Dierenbescherming, dierenartsen en Varkens in Nood. De werkgroep ziet castratie onder verdoving als een tussenoplossing. In Noorwegen is daar al ervaring mee opgedaan, zegt onderzoekster Ineke Eijck van de Animal Sciences Group (ASG). "In Noorwegen wordt biggencastratie vanaf 2009 verboden. Sinds augustus 2002 mogen biggen alleen onder plaatselijke verdoving worden gecastreerd. Zowel het toedienen van de verdoving als de castratie doet de dierenarts."
Vrijdag is op een themamiddag in Utrecht gesproken over de ervaringen in Noorwegen. Eijck: "In Noorwegen is een enquête gehouden over de plicht tot verdoofd castreren. Dierenartsen schatten de kosten op e1,27 per big; varkenshouders houden het op e1,31 per big."
De ASG gaat in Nederland onderzoek doen naar het verdoofd castreren van biggen. Het onderzoeksinstituut gaat bekijken of verdoofd castreren haalbaar is in de praktijk. Eijck verwacht eind dit jaar de resultaten. Ze denkt dat de kosten in Nederland lager uitvallen dan in Noorwegen. "De varkensbedrijven zijn daar kleiner. De Noorse dierenartsen castreren per bedrijfsbezoek gemiddeld 9 tomen binnen een uur."
In Noorwegen is al meer onderzoek gedaan naar verdoofd castreren. Eijck: "De biggen worden in Noorwegen verdoofd door lidocaïne in de ballen te spuiten. In het onderzoek is voortdurend de bloeddruk van de biggen gemeten. Tijdens de inspuiting van de verdoving in de ballen gaat de bloeddruk iets omhoog. Tijdens de castratie schiet die veel meer omhoog. Blijkbaar voelen biggen pijn ondanks de verdoving."
Het is onduidelijk waarom de verdoving niet 100 procent werkt. Eijck:"Wetenschappers vermoeden dat dat komt omdat de spier rondom de zaadstreng lastig te verdoven is. Maar de bloeddrukstijging is bij de plaatselijke verdoving slechts een derde van de bloeddrukstijging bij biggen tijdens een onverdoofde castratie. Blijkbaar vermindert de plaatselijke verdoving wel de pijn, maar neemt het die niet helemaal weg. Ook is gebleken dat de castratie zonder verdoving de big veel meer pijn doet dan de verdovingsinjectie."
De varkenssector wil graag af van het onverdoofd castreren van biggen. Het is onplezierig werk voor de zeugenhouder en bijzonder pijnlijk voor de biggen.
Maar zo eenvoudig is het niet om daar mee te stoppen. Bij zo'n 5 tot 10 procent van de beren verspreidt het vlees in de braadpan een stinkende urinelucht. Daarom is berenvlees moeilijk te verkopen, behalve in de paar landen waar castratie verboden is.
Vleesbedrijven vrezen dat berenvlees in veel landen niet te verkopen is. Door een castratieverbod zullen vleesinkopers overschakelen op varkensvlees van buiten de EU. Bovendien zal een castratieverbod leiden tot het lichter slachten van beren. Dat maakt het lastiger te voldoen aan wensen van afnemers. En de vleesbedrijven vrezen grote imagoschade als onverhoopt toch eens ergens in een keuken berengeur opstijgt uit de braadpan.
Om dit risico uit te sluiten worden jaarlijks ongeveer 100 miljoen biggen gecastreerd in de EU. Alleen in Groot-Brittannië en Ierland is castratie verboden. In de andere EU-lidstaten is onverdoofde castratie toegestaan tot een leeftijd van 7 dagen.

Bron: Agrarisch Dagblad